Durante o 2024, as nosas compañeiras de Mujeres Mayas Kaqla en Guatemala seguiron acumulando logros significativos no seu acompañamento a mulleres maias sobreviventes de violencias. Co apoio da Xunta de Galicia, creouse colectivamente un documento de sistematización titulado ‘Comprensións e entendementos desde Kaqla sobre a cultura e cosmovisión maia’. Esta ferramenta naceu dos saberes e memorias históricas compartidas entre 38 mulleres de distintas rexións do país que forman parte de Kaqla. O proceso, baseado nunha metodoloxía vivencial, honrou as experiencias individuais e colectivas, o que resultou nun material que reflexiona sobre a necesidade de traballar desde a recuperación de saberes ancestrais, explóranse as bases da cosmovisión maia e profúndase nos 7 ensinos herdadas que a sosteñen. Hoxe, este documento é unha guía esencial para un acompañamento intercultural, máis efectivo, acolledor e culturalmente respectuoso, cara a mulleres maias en situación de violencia.

Ademais desta achega, Kaqla materializou o seu enfoque integral construíndo 4 habitacións de albergue, con capacidade para aloxar a 8 mulleres vítimas de violencia e defensoras de dereitos humanos. Estes espazos -urxentes e seguros- son un refuxio vital para quen enfronta riscos extremos.

Pero o compromiso de Kaqla vai máis aló, polo que as súas accións de traballo articuláronse con 26 organizacións sociais en Guatemala, fortalecendo as súas capacidades de autocoidado individual e colectivo. A través de diferentes talleres, axudaron a xestionar o desgaste emocional, o estrés e os conflitos interpersoais, factores que impactan tanto aos acompañantes como dentro do desempeño das organizacións.

En paralelo, Kaqla formou a 15 mulleres adultas e mozas como terapeutas sociais comunitarias en 5 comunidades de Jocotán, da man de nosa outra organización socia guatemalteca, Mejorha. Estas capacitacións brindan ferramentas teóricas e prácticas para abordar casos de violencia local, á vez que fortalecen as capacidades psicoemocionais das participantes. Grazas a iso, melloraron a súa participación, expresión e asertividade, o que contribúe a reducir non só a violencia, senón tamén o racismo e a discriminación arraigados. A pesar dos retos enfrontados, estas accións reflicten o poder transformador de Kaqla na vida das mulleres maias e as organizacións aliadas.